<\/p>\n\n\n\n
Fala polskich powrot\u00f3w bezpo\u015brednio po wej\u015bciu w \u017cycie BREXITu, jak i w formie jego d\u0142ugofalowych skutk\u00f3w, okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 zjawiskiem bardziej zauwa\u017calnym w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych i w \u015bwiadomo\u015bci polskiej imigracji w UK ni\u017c w liczbach bezwzgl\u0119dnych. A jednak, cho\u0107by w zwi\u0105zku ze skal\u0105 naszego socjalekonomicznego wychod\u017astwa na Wyspy (wci\u0105\u017c oko\u0142o miliona stale mieszkaj\u0105cych i pracuj\u0105cych w Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej), analiza przyczyn i motyw\u00f3w re-emigracji Polak\u00f3w (cz\u0119sto po jakim\u015b czasie znowu wyruszaj\u0105cych za chlebem na Zach\u00f3d) jest wa\u017cnym przyczynkiem do zrozumienia zar\u00f3wno obecnej kondycji gospodarki III RP, jak i ca\u0142ej g\u0142\u0119bi kryzysu i transformacji systemu kapitalistycznego, kt\u00f3rych globalne migracje pracownicze pozostaj\u0105 immanentn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Przemy\u015blane strategie czy impulsy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Klasyczna nauka nad migracjami lubi\u0142a klarowne podzia\u0142y: np. na \u201ebociany<\/em>\u201d, czyli pracownik\u00f3w sezonowych, \u201eposzukiwaczy<\/em>\u201d kr\u0119c\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi krajowymi rynkami pracy, \u201echomiki<\/em>\u201d pracuj\u0105cych do uzyskania zak\u0142adanego poziomu kapita\u0142u (tak finansowego, jak i ludzkiego) pozwalaj\u0105cego na powr\u00f3t do kraju oraz trwa\u0142ych emigrant\u00f3w, konsekwentnie niezainteresowanych powrotem do dawnej ojczyzny (M\u0105kosa, 2018, str. 143). Obecna sytuacja globalnego rynku mocno jednak utrudnia tak wyra\u017ane kategoryzacje. Analizy nie u\u0142atwia zreszt\u0105 nastawienie samych grup poddanych badaniom. Gdyby bowiem opiera\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na wyja\u015bnieniach samych wracaj\u0105cych \u2013 mieliby\u015bmy do czynienia ze sk\u0142aniaj\u0105cym ich do dzia\u0142ania mixem nostalgii, rozbudzonych (przywr\u00f3conych) nadziei i aspiracji oraz\/lub kumulacji negatywnych emocji zwi\u0105zanych z emigracj\u0105. By\u0142by to wi\u0119c kompleks zagadnie\u0144 odnosz\u0105cych si\u0119 do etniczno\u015bci, wi\u0119z\u00f3w rodzinnych, tradycji i kultur<\/strong>y. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy kwestionuje jednak takie wyja\u015bnienia, staraj\u0105c si\u0119 dotrze\u0107 do socjalekonomicznych podstaw<\/strong> zmiany wcze\u015bniejszej decyzji o permanentnym opuszczeniu starych kraj\u00f3w (Fox, Moro\u015fanu i Szilassy, 2015; Cross, 2021). <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Imigranci \u017cyj\u0105cy w UK nawet od kilkunastu lat zmian\u0119 swego nastawienia potrafi\u0105 t\u0142umaczy\u0107 tak\u017ce \u201enag\u0142ym impulsem<\/em>\u201d, cz\u0119sto podejmowanym znienacka, np. podczas urlopu w Polsce, skutkuj\u0105cego SMS-owym wypowiadaniem um\u00f3w o prac\u0119, przyst\u0119powaniem do sprzeda\u017cy dom\u00f3w, zabierania dzieci do szk\u00f3\u0142 \u2013 s\u0142owem \u017cyciowej rewolucji na skal\u0119 cz\u0119sto znacznie powa\u017cniejsz\u0105 ni\u017c ta towarzysz\u0105ca pierwotnej wyprowadzce na obczyzn\u0119 (Kijonka i \u017bak, 2020, str. 20). Znaczenie ca\u0142ej zmiany bywa potem przykrywane seriami zdj\u0119\u0107 z \u201eostatni\u0105 kaw\u0105 przed powrotem<\/em>\u201d, jak zwyczajowo na FB piecz\u0119tuje si\u0119 ca\u0142\u0105 operacj\u0119. Jednak fakt, \u017ce takie facebookowe grupy re-emigrant\u00f3w i kandydat\u00f3w na takowych licz\u0105 nawet kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w \u2013 ka\u017ce ca\u0142y fenomen traktowa\u0107 powa\u017cniej ni\u017c tylko jako eskalacj\u0119 \u201eimpulsywnych wyskok\u00f3w<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Deklasacja i z powrotem<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Badania nad wschodnioeuropejsk\u0105 imigracj\u0105 zarobkow\u0105 do Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa potwierdzaj\u0105, \u017ce znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 przybysz\u00f3w w\u0142\u0105czaj\u0105cych si\u0119 w brytyjski rynek pracy czuje si\u0119 zdeklasowana w stosunku do pozycji zajmowanej wcze\u015bniej w kraju macierzystym<\/strong> (Johnston, Khattab i Manley, 2015, str. 197-199, 201-204). Sk\u0105din\u0105d z punktu widzenia brytyjskiej gospodarki narodowej, rozumianej mocno anachronicznie jako odr\u0119bna ca\u0142o\u015b\u0107 \u2013 r\u00f3wna si\u0119 to nie tylko ignorowaniu potencja\u0142u przybysz\u00f3w, ale tak\u017ce wymiernemu kosztowi alternatywnemu, cho\u0107by w postaci ni\u017cszych przychod\u00f3w z podatk\u00f3w i os\u0142abionego wzrostu (Platt, 2021, str. 11). Wg jeszcze przedpandemicznych szacunk\u00f3w dla bud\u017cetu UK by\u0142 to niedob\u00f3r nawet do \u00a38.000.000.000 rocznie (\u0160estanovi\u0107, Qureshi and Khawaja, 2021, str. 3, 13). Co ciekawe, w realiach brytyjskiego systemu edukacyjnego przedstawiciele mniejszo\u015bci etnicznych (w tym przybysze, nie tylko nieletni w momencie migracji) cz\u0119\u015bciej od bia\u0142ych Brytyjczyk\u00f3w (WB) decyduj\u0105 si\u0119 na studia uniwersyteckie, licz\u0105c na popraw\u0119 swojej sytuacji materialnej, ale i podniesienie statusu spo\u0142ecznego oraz podwy\u017cszenie poziomu samoakceptacji. Pomimo tego jednak imigranci zdobywaj\u0105cy wy\u017csze wykszta\u0142cenie nadal jednak maj\u0105 zauwa\u017calnie mniejsze szanse na znalezienie pracy zgodnej z kwalifikacjami, w por\u00f3wnaniu do zw\u0142aszcza m\u0142odych WB (Blundell et al., 2021, str. 13). <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci czy te obiektywnie wyst\u0119puj\u0105ce nier\u00f3wno\u015bci wp\u0142ywaj\u0105 na stan \u015bwiadomo\u015bci klasowej polskich pracownik\u00f3w na Wyspach, zauwa\u017calna bywa natomiast reakcja analogiczna o przeciwnym zwrocie. Awans zawodowy i promocja np. do grupy mened\u017cerskiej i profesjonalnej wp\u0142ywa na wyra\u017an\u0105 now\u0105 klasow\u0105 identyfikacj\u0119 imigrant\u00f3w, cz\u0119sto wzmacniaj\u0105c potrzeb\u0119 potwierdzenie i umocnienia osi\u0105gni\u0119tego statusu poprzez powr\u00f3t do starego kraju w roli przedstawiciela korporacyjnego kompradorstwa. Dalszych bada\u0144 wymagaj\u0105 zatem oba te mechanizmy: tak wypieranie w\u0142asnej pozycji w ramach zglobalizowanej klasy robotniczej<\/strong>, co bywa powi\u0105zane z uprzedzeniami o charakterze etnicznym czy rasowym, jak i \u0142atwo\u015b\u0107 uto\u017csamienia si\u0119 z wy\u017cszymi pozycjami klasowymi<\/strong> POMIMO realnych barier etnicznych i kulturowych.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Liberalna niepewno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Tymczasem badaj\u0105cy emigracj\u0119 analizuj\u0105 przewa\u017cnie sytuacj\u0119 kraj\u00f3w-dostawc\u00f3w si\u0142y roboczej, zestawiaj\u0105c j\u0105 z sytuacj\u0105 kraj\u00f3w-gospodarzy celem potwierdzenia ekonomicznych podstaw decyzji o emigracji, pomijaj\u0105c jednocze\u015bnie szereg kulturowych aspekt\u00f3w ca\u0142ego zjawiska, zwi\u0105zanych z niekwestionowan\u0105 liberaln\u0105 hegemoni\u0105 sprzyjaj\u0105c\u0105 labilno\u015bci zatrudnienia <\/strong>(M\u0105kosa, 2018, str. 142). Z kolei badaj\u0105c emigracj\u0119 powrotn\u0105 cz\u0119sto eksponuje si\u0119 wzgl\u0119dy pozaekonomiczne, kulturowe lub zak\u0142ada si\u0119 racjonalno\u015b\u0107 wyboru, rozumianego przewa\u017cnie jako osi\u0105gni\u0119cie poziomu akumulacji pozwalaj\u0105cego na aktywny udzia\u0142 w rynku kapitalistycznym kraju macierzystego (Dustmann and Weiss, 2007, str. 250; Wahba, 2021, str. 6). Zmienno\u015b\u0107 decyzji uznaje si\u0119 wr\u0119cz za naturaln\u0105 i immanentn\u0105 cech\u0119 obecnego globalnego rynku pracy<\/strong>, zgodnie z za\u0142o\u017ceniami \u201ep\u0142ynno\u015bci<\/em> \/ liquidity<\/em>\u201d, \u201ecelowej nieokre\u015blono\u015bci<\/em> \/ deliberate indeterminancy\u2019<\/em> i \u201ecelowej nieprzewidywalno\u015bci \/ intentional unpredictability<\/em>\u201d (Jancewicz, Kloc-Nowak and Pszcz\u00f3\u0142kowska, 2019, p. 104). S\u0142abo\u015bci\u0105 takiego podej\u015bcia jest jego nieci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 (wyodr\u0119bnianie gospodarek narodowych w realiach globalistycznych)<\/strong>, jak i niekonsekwencja (mieszanie p\u0142aszczyzn bytowej i \u015bwiadomo\u015bciowej).<\/strong> Istotn\u0105 luk\u0105 badawcz\u0105 jest zatem analiza migracji powrotnej jako zjawiska warunkowanego klasowo.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Nie do\u015b\u0107 biali, ale wci\u0105\u017c nie\u015bwiadomi<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Rzecz jasna nie nale\u017cy umniejsza\u0107 znaczenia rasizmu i ksenofobii, jakiej do\u015bwiadczaj\u0105 cz\u0119sto imigranci w UK<\/strong>, w tym przybywaj\u0105cy z Europy Wschodniej i stygmatyzowani jako \u201enie do\u015b\u0107 biali<\/em>\u201d (Manley, Khattab and Johnston, 2019, pp. 926-927; Rzepnikowska, 2019, pp. 63-64). Podej\u015bcie intersekcjonalne oraz koncepcja Superr\u00f3\u017cnorodno\u015bci \/ superdiversity nakazuj\u0105 jednak szersz\u0105 analiz\u0119, z uwzgl\u0119dnieniem czynnik\u00f3w klasy, p\u0142ci wieku, stanu zdrowia etc. (Brynin, Longhi and Zwysen, 2019; Vertovec, 2007). Pod uwag\u0119 nale\u017ca\u0142oby bra\u0107 nie tylko subiektywne odczucie nietolerancji i obco\u015bci, ale i zobiektywizowany poziom nier\u00f3wno\u015bci i wyzysku wyst\u0119puj\u0105cych na brytyjskim rynku pracy. Faktycznie bowiem, jak przekonuj\u0105co dowi\u00f3d\u0142 ju\u017c Luk\u00e1cs (1988) \u2013 przynale\u017cno\u015b\u0107 klasowa nie musi by\u0107 bynajmniej samou\u015bwiadomiona, a zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od naszego stosunku do \u015brodk\u00f3w produkcji. Przeciwnie, dialektyczne rozr\u00f3\u017cnienie Klasse an sich<\/em> i Klasse f\u00fcr sich, <\/em>klasy samej w sobie i klasy dla siebie kwestionuje jedno z podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144 hegemonii liberalnej, a w\u0142a\u015bciwie ju\u017c posthumanistycznej \u2013 a mianowicie priorytet samoidentyfikacji, likwiduj\u0105cej nie tylko istot\u0119 bycia robotnikiem (nie tylko imigranckim), bycia Polakiem (nie tylko \u017cyj\u0105cym w UK), ale nawet bycia cz\u0142owiekiem.<\/strong> Tymczasem \u015bwiadomo\u015b\u0107 zgodna z obiektywnym stanem faktycznym, stanowi w istocie zacz\u0105tek organizacji, ta za\u015b jest nieodzownym warunkiem przej\u015bcia z pozycji przedmiot\u00f3w kierowanych nierozumianymi \u201eimpulsami<\/em>\u201d \u2013 do pozycji podmiotowej nawet w ramach skrajnie zdehumanizowanej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Konrad R\u0119kas<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Blundell, R. et al. (2021) Inequalities in Education, Skills, and Incomes in the UK: the Implications of the COVID-19 Pandemic<\/em>. London: The Institute for Fiscal Studies.<\/p>\n\n\n\n Brynin, M., Longhi, S. i Zwysen, W. (2019) \u2018The Diversification of Inequality\u2019, The British Journal of Sociology<\/em>, 70(1), str. 70-89.<\/p>\n\n\n\n Cross, H. (2021) Migration Beyond Capitalism<\/em>. Cambridge: Polity Press.<\/p>\n\n\n\n Dustmann, C. i Weiss, Y. (2007) \u2018Return Migration: Theory and Empirical Evidence from the UK\u2019, British Journal of Industrial Relations<\/em>, 45(20), str. 236-256.<\/p>\n\n\n\n Fox, J., E., Moro\u015fanu, L. i Szilassy, E. (2015) \u2018Denying Discrimination: Status, \u2018Race\u2019, and the Whitening of Britain’s New Europeans\u2019, Journal of Ethnic and Migration Studies<\/em>, 41(5), str. 729-748.<\/p>\n\n\n\n Jancewicz, B., Kloc-Nowak, W. and Pszcz\u00f3\u0142kowska, D. (2020) \u2018Push, Pull and Brexit: Polish Migrants\u2019 Perceptions of Factors Discouraging them from Staying in the UK\u2019, Central and Eastern European Migration Review<\/em>, 9(1), str. 101-123.<\/p>\n\n\n\n Johnston, R., Khattab, N. i Manley, D. (2015) \u2018East versus West? Overqualification<\/p>\n\n\n\n and Earnings among the UK’s European Migrants\u2019, Journal of Ethnic and Migration<\/em><\/p>\n\n\n\n Studies<\/em>, 41(20, pp. 196-218.<\/p>\n\n\n\n Kijonka, J. i \u017bak, M. (2020). \u2018Polish return migrants. Analysis of selected decision-making processes\u2019, Studia Migracyjne – Przegl\u0105d Polonijny<\/em>, 4, str. 115-136.<\/p>\n\n\n\n Luk\u00e1cs, G. (1988) Historia i \u015bwiadomo\u015b\u0107 klasowa<\/em>. T\u0142um. z j\u0119z. niemieckiego M. Siemek, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN (Praca oryginalna opublikowana 1923).<\/p>\n\n\n\n Manley, D., Khattab, N. and Johnston, R. (2020) \u2018Whiteness, Migration and Integration into the British Labour Market\u2019, Journal of International Migration and Integration<\/em>, 21, str. 925\u2013947.<\/p>\n\n\n\n M\u0105kosa, P., M. (2018) \u2018Emigration of Poles to the United Kingdom: history, present state and future prospects\u2019, International Migration<\/em>, 56(5).<\/p>\n\n\n\n Platt, L. (2021) \u2018COVID-19 and Ethnic Inequalities in England\u2019, LSE Public Policy Review<\/em>. 2021, 1(4), str. 1\u201314.<\/p>\n\n\n\n Rzepnikowska, A. (2019) \u2018Racism and xenophobia experienced by Polish migrants in the UK before and after Brexit vote\u2019, Journal of Ethnic and Migration Studies<\/em>, 45(10), str. 61-77.<\/p>\n\n\n\n \u0160estanovi\u0107, A., Qureshi, F., A. and Khawaja, S. (2021) \u2018The Economic Impact of the COVID-19 Pandemic on Ethnic Minorities \u2013 the Case of London, United Kingdom\u2019, European Journal of Economic and Financial Research, 5(3). Dost\u0119pne na: https:\/\/www.oapub.org\/soc\/index.php\/EJEFR\/article\/view\/1158<\/a> (Dost\u0119p 20. lipca 2022).<\/p>\n\n\n\n Vertovec, S. (2007) \u2018Super-diversity and its implications\u2019, Ethnic and Racial Studies<\/em>, 30(6), str. 1024\u20131054. Dost\u0119pne na: doi<\/a>:10.1080\/01419870701599465<\/a> (Dost\u0119p 16. lipca 2022).<\/p>\n\n\n\n Wahba, J. (2021) \u2018Who benefits from return migration to developing countries?\u2019 IZA World of Labor<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fala polskich powrot\u00f3w bezpo\u015brednio po wej\u015bciu w \u017cycie BREXITu, jak i w formie jego d\u0142ugofalowych skutk\u00f3w, okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 zjawiskiem bardziej zauwa\u017calnym w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych i w \u015bwiadomo\u015bci polskiej imigracji w UK ni\u017c w liczbach bezwzgl\u0119dnych. A jednak, cho\u0107by w zwi\u0105zku ze skal\u0105 naszego socjalekonomicznego wychod\u017astwa na Wyspy (wci\u0105\u017c oko\u0142o miliona stale mieszkaj\u0105cych i pracuj\u0105cych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":392,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[5,6],"tags":[267,129,269,266,268,68],"class_list":["post-391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rozbite","category-rzeczpospolita","tag-brexit","tag-imigracja","tag-ksenofobia","tag-polska-emigracja","tag-rasizm","tag-uk"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/aniemowilem.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/blues_returning_home.jpg-150x150.webp",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["https:\/\/aniemowilem.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/blues_returning_home.jpg.webp",1200,600,false],"post_slider_layout_portrait_large":["https:\/\/aniemowilem.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/blues_returning_home.jpg.webp",1200,600,false],"post_slider_layout_square_large":["https:\/\/aniemowilem.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/blues_returning_home.jpg.webp",1200,600,false],"post_slider_layout_landscape":["https:\/\/aniemowilem.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/blues_returning_home.jpg.webp",600,300,false],"post_slider_layout_portrait":["https:\/\/aniemowilem.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/blues_returning_home.jpg.webp",600,300,false],"post_slider_layout_square":["https:\/\/aniemowilem.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/blues_returning_home.jpg.webp",600,300,false],"full":["https:\/\/aniemowilem.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/blues_returning_home.jpg.webp",1280,640,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":393,"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/391\/revisions\/393"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aniemowilem.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}