<\/p>\n\n\n\n
Niemcy, Sowieci, nawet S\u0142owacy \u2013 niemal wszystkie kierunki najazdu na Polsk\u0119 we wrze\u015bniu 1939 r. zosta\u0142y szeroko opisane w literaturze, upami\u0119tnione, a w pewnej mierze tak\u017ce rozliczone politycznie i prawnie. Nadal jednak pozostaje jeden agresor, jeden front kampanii wrze\u015bniowej, kt\u00f3ry jest ukrywany i chroniony przed sprawiedliw\u0105 ocen\u0105. A przecie\u017c zbrodnie ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w przeciw narodowi polskiemu nie zacz\u0119\u0142y si\u0119 wcale w 1943 r. wraz z Rzezi\u0105 Wo\u0142y\u0144sk\u0105. Przeciwnie, krwawy bunt ukrai\u0144ski przeciw polsko\u015bci trwa\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas czwarty rok, a pierwsze zbrojne bandy OUN zbiera\u0142y si\u0119 w lasach ju\u017c w sierpniu 1939 r., by nie czekaj\u0105c nawet na swych nazistowskich sojusznik\u00f3w rzuci\u0107 si\u0119 na Polak\u00f3w w zam\u0119cie pierwszych tygodni rozpoczynaj\u0105cej si\u0119 wojny. Jeszcze skrz\u0119tniej skrywan\u0105 tajemnic\u0105 jest jednak fakt kolaboracji Ukrai\u0144c\u00f3w nie tylko z agresorem niemieckim<\/strong>. Ci sami ukrai\u0144scy s\u0105siedzi stawiali bramy ku czci wkraczaj\u0105cego Wehrmachtu, by po zorientowaniu si\u0119 w zmianie sytuacji geopolitycznej r\u00f3wnie entuzjastycznie wita\u0107 Armi\u0119 Czerwon\u0105. Byle tylko nowi panowie\/\u201dtowarzysze<\/em>\u201d nie mieli niczego przeciwko grabieniu i mordowaniu Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Raz bandyta \u2013 zawsze bandyta<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n To straszne, \u017ce w\u0142a\u015bnie ten element jest dzi\u015b wa\u017cniejszy od jawnej zdrady i kolaboracji z Niemcami, ale skoro sami ukrai\u0144scy szowini\u015bci tak si\u0119 tego wstydz\u0105 \u2013 to tym silniej przypominajmy. Jak wiemy z uznanej publikacji Ryszarda Szaw\u0142owskiego<\/strong> na temat agresji sowieckiej \u2013 w Pleszowicach, gmina Popowice, powiat przemyski, miejscowi Ukrai\u0144cy najpierw wystawili bram\u0119 powitaln\u0105 na cze\u015b\u0107 nazist\u00f3w. Gdy jednak wkraczaj\u0105cy niemieccy \u017co\u0142nierze wpadli wprost na scen\u0119 rabowania tabor\u00f3w z rannymi polskimi je\u0144cami \u2013 kazali ich Ukrai\u0144com natychmiast zostawi\u0107 w spokoju i nawet odda\u0107 ukradzione konie. Jednak Niemcy cofn\u0119li si\u0119 wykonuj\u0105c zapisy protoko\u0142u do paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow<\/strong>, a w\u00f3wczas ci sami Ukrai\u0144cy r\u00f3wnie frenetycznie witali Sowiet\u00f3w. I z broni\u0105 w r\u0119ku rozpocz\u0119li wy\u0142apywanie pr\u00f3buj\u0105cych si\u0119 przekrada\u0107 w stron\u0119 W\u0119gier i Rumunii polskich oficer\u00f3w, morduj\u0105c ich i wydaj\u0105c NKWD[i]<\/sup><\/a>. W Hory\u0144cu by\u0142o podobnie \u2013 najpierw czarnobrewy w strojach ludowych wr\u0119cza\u0142y kwiaty wehrmachtowcom p\u0119dz\u0105cym polskich je\u0144c\u00f3w, by potem r\u00f3wnie ch\u0119tnie udost\u0119pnia\u0107 si\u0119 czerwonoarmistom[ii]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Podobnie zapami\u0119tali to moi dziadkowie, z dziada pradziada gospodaruj\u0105cy na Zamojszczy\u017anie. Ma\u0142o kto pami\u0119ta, ale po 17 wrze\u015bnia, witani triumfalnie przez miejscowych \u017byd\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, Sowieci na okres tygodnia wkroczyli do Zamo\u015bcia. Synowie bogatych miejscowych \u017byd\u00f3w, od setek lat korzystaj\u0105cych z go\u015bcinno\u015bci Rzeczypospolitej oraz t\u0142umek wa\u0142\u0119saj\u0105cych si\u0119 przydzia\u0142u ukrai\u0144skich urk\u00f3w \u2013 ochoczo sformowali w\u00f3wczas oddzia\u0142 \u201eMilicji Robotniczej<\/em>\u201d, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 si\u0119 bohaterskiej akcji rewolucyjno-wyzwole\u0144czej wyrzucaj\u0105c (tak\u017ce przez okna) z polowego szpitala bezbronnych, rannych polskich \u017co\u0142nierzy. Poniewa\u017c nie wszyscy jednak zdali bro\u0144, tej samej jeszcze nocy kto\u015b wrzuci\u0142 milicjantom granaty przez okno posterunku i dzielny oddzia\u0142ek jeszcze szybciej si\u0119 rozformowa\u0142. Nast\u0119pnie Sowieci odeszli, a z nim cz\u0119\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w. Skoro za\u015b Niemcy nie spieszyli si\u0119 z obejmowaniem terenu \u2013 Ukrai\u0144cy wr\u00f3cili do zacz\u0119tego ju\u017c w po\u0142owie wrze\u015bnia procederu mordowania wracaj\u0105cych do dom\u00f3w Polak\u00f3w. Na marginesie wtr\u0105c\u0119, w\u015br\u00f3d wracaj\u0105cych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, by\u0142 kapral 2 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Konnych, Stanis\u0142aw Basaj<\/strong>, brat cioteczny mojego dziadka. Gdy na Ziemi Zamojskiej powstanie najpierw Ch\u0142opska Stra\u017c, a potem Bataliony Ch\u0142opskie \u2013 sta\u0142 si\u0119 znany jako major \u201eRy\u015b\u201d, co jednak opisa\u0142em w innych wspomnieniach.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Nazistowsko-sowiecki kolaborant Melnyk<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie te\u017c g\u0142\u00f3wnym sojusznikiem obu frakcji Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w pozostawa\u0142y hitlerowskie Niemcy. Faktem te\u017c jest, \u017ce poniek\u0105d w ramach tego sojuszu, w okresie wsp\u00f3\u0142pracy Rzeszy z ZSSR, grupa Andrija Melnyka<\/strong> (bo by\u0142y to czasy przyja\u017ani melnykowsko-niemieckiej, nie to co teraz\u2026) przekazywa\u0142a NKWD przygotowywane przed wojn\u0105 listy proskrypcyjne polskich \u017co\u0142nierzy zawodowych, policjant\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku Strzeleckiego, nauczycieli, urz\u0119dnik\u00f3w, inteligencji. Sta\u0142y si\u0119 one podstaw\u0105 wyw\u00f3zek i bolszewickich mord\u00f3w na Polakach, co potwierdzaj\u0105 badania tak znakomitej znawczyni tematu, jak dr Lucyna Kuli\u0144ska[iii]<\/strong><\/sup><\/a><\/strong>. Bo ukrai\u0144ski szowinizm jest od strony metody czysto pragmatyczny i wszystko mu jedno kto mu pomo\u017ce pozby\u0107 si\u0119 znienawidzonych Lach\u00f3w<\/strong>. Powinni o tym pami\u0119ta\u0107 wszyscy otwieraj\u0105cy si\u0119 na ukrai\u0144sk\u0105 akcj\u0119 osiedle\u0144cz\u0105 w Polsce, w duchu \u201ejacy by nie byli, ale chocia\u017c Ruskich\/komuch\u00f3w nienawidz\u0105<\/em>\u201d. Nie, 17. wrze\u015bnia jako\u015b woleli i komuch\u00f3w, i Ruskich, i oczywi\u015bcie Niemc\u00f3w \u2013 KA\u017bDEGO, byle pozwoli\u0142\/pomaga\u0142 mordowa\u0107 Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n A nawet bez tego radzili sobie \u015bwietnie. Innym b\u0142\u0119dem jest bowiem postrzeganie ukrai\u0144skich wyst\u0105pie\u0144 we wrze\u015bniu 1939 r. jako spontanicznych, oddolnych, niejako sprowokowanych jakimi\u015b \u201epolskimi represjami<\/em>\u201d. Tymczasem mieli\u015bmy do czynienia ze zorganizowan\u0105 akcj\u0105 dywersyjno-zbrojn\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu wsparcie armii nacieraj\u0105cych na Polsk\u0119. Tak zreszt\u0105 z dum\u0105 przedstawia to historiografia ukrai\u0144ska. Zw\u0142aszcza przed 23 sierpnia 1939 r. pomys\u0142 wykorzystania wyst\u0105pie\u0144 \u201epowsta\u0144czych<\/em>\u201d OUN jako pretekstu do akcji niemieckiej przeciw Polsce by\u0142 jedn\u0105 z opcji sk\u0142adanych na biurku Hitlera <\/strong>przez Abwehr\u0119, pilotuj\u0105c\u0105 w\u00f3wczas ukrai\u0144ski nacjonalizm. Do tego celu mia\u0142 przecie\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 Legion Ukrai\u0144ski Romana Suszki<\/strong> (zreszt\u0105 starego petlurowca). Faktycznie zosta\u0142 on w ko\u0144cu wykorzystany, a jego kilkuset bojc\u00f3w dosz\u0142o nawet do Stryja, jednak na rozkaz niemiecki musieli si\u0119 oni wycofa\u0107 przed Armi\u0105 Czerwon\u0105. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Orgia ludob\u00f3jstwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Jak przypomnia\u0142 to dr Grzegorz Motyka,<\/strong> recenzuj\u0105c prac\u0119 Wasyla Szpicera<\/strong> i Wo\u0142odymra Moroza<\/strong> na temat krajowego Prowidnyka OUN Wo\u0142odymyra Tymczija[iv]<\/strong><\/sup><\/a><\/strong>, mi\u0119dzy 10 a 13 wrze\u015bnia 1939 r. boj\u00f3wki ukrai\u0144skie przeprowadza\u0142y dywersje, ataki na w\u0142adze cywilne a nawet na wycofuj\u0105ce si\u0119 jednostki polskie m.in. w Podhorcach, Borys\u0142awiu, Truskawcu, Mra\u017anicy, \u017bukotynie, Uryczu, w pobli\u017cu Miko\u0142ajewa i \u017bydaczowa. Co ciekawe, og\u0142aszaj\u0105cy \u201eprzej\u0119cie w\u0142adzy w imieniu Samoistinnej Ukrainy<\/em>\u201d bojcy r\u00f3wnie ch\u0119tnie oddawali ow\u0105 w\u0142adz\u0119 zar\u00f3wno w r\u0119ce wkraczaj\u0105cych wojsk niemieckich, jak i sowieckich. Byle tylko nikt nie przeszkadza\u0142 w takich mordach, jak w Kolonii Jakubowce (57 spalonych zagr\u00f3d, ponad 20 Polak\u00f3w zamordowanych) czy w S\u0142awetynie (85 zam\u0119czonych na \u015bmier\u0107). W Smeredynie boj\u00f3wka ukrai\u0144ska wyprowadzi\u0142a do lasu i zat\u0142uk\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144stwo ponad 80-letnich staruszk\u00f3w, pi\u0119ciu ch\u0142opc\u00f3w w wieku 10 \u2013 14 lat, czworo dzieci w wielu przedszkolnym, dziewi\u0119\u0107 kobiet w wieku 20 \u2013 35 lat i dwie dziewczynki, lat 11 i 13[v]<\/sup><\/a>. Te dwie, podobnie jak wszystkie kobiety, przed zabiciem zgwa\u0142cono. W Dryszczowie, 17. wrze\u015bnia ukrai\u0144scy s\u0105siedzi wybili 32 Polak\u00f3w, w tym g\u0142\u00f3wnie dzieci[vi]<\/sup><\/a>. \u0141\u0105cznie tylko w Ma\u0142opolsce Wschodniej i na Wo\u0142yniu we wrze\u015bniu 1939 r. zgin\u0119\u0142o co najmniej 3,5 tysi\u0105ca polskich mieszka\u0144c\u00f3w<\/strong>. Wg raport\u00f3w samej OUN 3610 Polak\u00f3w \u201ewzi\u0119to do niewoli<\/em>\u201d, przekazuj\u0105c b\u0105d\u017a to Gestapo, b\u0105d\u017a NKWD, ktokolwiek by\u0142 pod r\u0119k\u0105 dostatecznie zainteresowany. \u0141\u0105cznie antypolskie wyst\u0105pienia przeprowadzono w 183 miejscowo\u015bciach, morduj\u0105c co najmniej 796 os\u00f3b. Osobnym, jednorazowym i przera\u017caj\u0105cym aktem ludob\u00f3jstwa dokonanego przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w by\u0142o wymordowanie 500 \u017co\u0142nierzy polskich we wsiach Stawy\u017cany i Obroczyn, w nocy z 11. na 12 wrze\u015bnia<\/strong>. Cz\u0119\u015bci napad\u00f3w dokonywali ukrai\u0144scy dezerterzy \u2013 \u017co\u0142nierze Wojska Polskiego, uciekaj\u0105cy z broni\u0105 i do\u0142\u0105czaj\u0105cy do band, prowadzonych nast\u0119pnie przeciw polskim wsiom i wycofuj\u0105cym si\u0119 oddzia\u0142om WP[vii]<\/sup><\/a>. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Fakty s\u0105 bezwzgl\u0119dne, co musia\u0142 przyzna\u0107 nawet Instytut Pami\u0119ci Narodowej<\/a>. Ukrai\u0144cy zabili we wrze\u015bniu 1939 r. wi\u0119cej Polak\u00f3w ni\u017c wkraczaj\u0105cy Sowieci.<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u2026a je\u015bli znowu wbij\u0105 nam n\u00f3\u017c w plecy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n OUN by\u0142a szykowana do wojny z Polsk\u0105 w spos\u00f3b planowy. Rzecz jasne tak, by wygl\u0105da\u0142o, \u017ce to ukrai\u0144scy nazi\u015bci broni\u0105 si\u0119 przed polsk\u0105 agresj\u0105. W tym celu jeszcze latem \u201939 w dziewi\u0119ciu z osiemnastu okr\u0119g\u00f3w Organizacji og\u0142oszono etapow\u0105 mobilizacj\u0119 i zorganizowano obozy dla prawie tysi\u0105ca bojc\u00f3w. Oczywi\u015bcie te\u017c, gdy zacz\u0105\u0142 si\u0119 odwr\u00f3t \u2013 ukrai\u0144skie wsie z\u0142apa\u0142y za siekiery i zacz\u0119\u0142y sprawdza\u0107 czy buty cofaj\u0105cych si\u0119 u\u0142an\u00f3w nie pasuj\u0105 na nogi czerni. I czy to te\u017c nie powinna by\u0107 lekcja dla dzielnych Si\u0142 Zbrojnych RP, szykuj\u0105cych si\u0119 do kr\u00f3tkiej, zwyci\u0119skiej wojenki z Rosj\u0105? Co si\u0119 stanie, gdy zaczniemy j\u0105 przegrywa\u0107 i skraca\u0107 w\u0142asne linie, <\/em>maj\u0105c za plecami co\u015b oko\u0142o 5 milion\u00f3w ukrai\u0144skich przesiedle\u0144c\u00f3w? I jeszcze dobrowolnie dajemy Ukrai\u0144com bro\u0144 do r\u0119ki, \u015bl\u0105c j\u0105 do Kijowa w naiwnej wierze, \u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce tylko przeciw Moskwie\u2026<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce i tym razem ukrai\u0144scy s\u0105siedzi nie b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0107 polowych opinaczy naszych \u017co\u0142nierzy. Ale radzi\u0142bym nie sprawdza\u0107. I oby\u015bmy nie musieli si\u0119 zastanawia\u0107 czy nie wydadz\u0105 Ruskim<\/em>. Ich dziadkowie si\u0119 nie kr\u0119powali. A my\u015bmy ich sami wpu\u015bcili na w\u0142asne zaplecze\u2026<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Konrad R\u0119kas<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n [i]<\/sup><\/a> R. Szaw\u0142owski, Wojna polsko-sowiecka 1939. T\u0142o polityczne, prawnomi\u0119dzynarodowe i psychologiczne. Agresja sowiecka i polska obrona. Sowieckie zbrodnie wojenne i przeciw ludzko\u015bci oraz zbrodnie ukrai\u0144skie i bia\u0142oruskie. Tom 1. Monografia<\/em>. Warszawa, 1997, str. 408-49.<\/p>\n\n\n\n [ii]<\/sup><\/a> Z. Dara\u017c, Zawierucha nad Sanem<\/em>, Rzesz\u00f3w, 2006, str. 21-22.<\/p>\n\n\n\n [iii]<\/sup><\/a> L. Kuli\u0144ska, Terroryzm w II RP- Ukrai\u0144ska Wojskowa Organizacja i Organizacja Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w<\/em>, \u201eBezpiecze\u0144stwo. Teoria i Praktyka\u201d, 2016, nr 2, str. 104.<\/p>\n\n\n\n [iv]<\/sup><\/a> G. Motyka, W. Szpicer, W. Moroz \u2013 Krajowyj Prowidnyk Wo\u0142odmyr Tymczij \u2013 \u201e\u0141opaty\u0144skij\u201d,<\/em> \u201ePami\u0119\u0107 i Sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d, 2006, nr 2(10), str. 357.<\/p>\n\n\n\n [v]<\/sup><\/a> E. Siemaszko i W. Siemaszko, Ludob\u00f3jstwo dokonane przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na ludno\u015bci polskiej Wo\u0142ynia 1939 \u2013 1945<\/em>; Warszawa, 2000, str. 654<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n